Zabytki odkryte w grobie nr 149. Fot. K. Krajczy
Cmentarzysko kultury łużyckiej zlokalizowane jest pomiędzy ulicą Jana Augustyna (dawniej ulica Sadowa), a rzeką Odrą niedaleko śluzy Groszowice. Materiał zabytkowy na tym obszarze odkrywano już przed I wojną światową podczas prac ziemnych związanych z budową domów (Woźniak 1966). Natomiast pierwsze badania archeologiczne przeprowadzono w 1925 roku (Gedl 1962). Kolejne badania o charakterze ratowniczym prowadzono po II wojnie światowej. W latach 60. ze względu na ciągłą eksploatację terenu w celu pozyskania żwiru na polu Anny Kotuli i zniszczeniu trzech pochówków, badania wykopaliskowe prowadzono przez sześć sezonów, a kierowała nimi Danuta Woźniak z Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu. W ich trakcie odsłonięto łącznie 154 groby: 142 ciałopalne oraz 12 szkieletowych.
Lokalizacja cmentarzyska wg D. Woźniak (Woźniak 1966)
Wykop II – widok ogólny, ratownicze badania wykopaliskowe w 1963 roku, fot. A. Szczodrak
Grób 27 – pochówek szkieletowy, widok od północy, wykop I, ratownicze badania wykopaliskowe w 1963 roku, fot. A. Szczodrak
Grób nr 149 był jednym z czterech grobów szkieletowych odkrytych w latach 1967 i 1969. Na owalny zarys jamy natrafiono na głębokości 20 cm. W jej obrębie znajdowały się liczne kamienie tworzące bruk, który zalegał do głębokości 50 cm. Poniżej znajdowała się jama grobowa w zarysie prostokątna o owalnych rogach, wydłużona w kierunku północ-południe. Jej wymiary wynosiły ok. 220 x 100 cm, a wzdłuż boków umieszczono obstawę wykonaną z kamieni różnej wielkości. Pomimo złożenia zmarłego do grobu w obrządku szkieletowym kości ludzkie nie zachowały się (Purowski 2024).
Plan grobu nr 149: a – głębokość 20-50 cm, b – głębokość 60-100 cm, rys. T. Purowski (Purowski 2024)
W jamie odkryto 28 przedmiotów, które złożono wraz ze zmarłą osobą w grobie. Wśród nich znalazło się sześć naczyń glinianych, z których misa, dwa czerpaki oraz fragmenty niewielkiej czarki leżały w północnej części pochówku. Natomiast dwie misy oraz 2 nagolenniki wykonane z cienkiej blachy z brązu i puste w środku, umieszczono w części południowej. W niewielkiej odległości na południe od wspomnianej wcześniej grupy czterech naczyń leżały trzy naszyjniki, dwie szpile, bransoleta i igła – wszystko wykonane z brązu, żelazny nóż oraz jedenaście paciorków bursztynowych i jeden szklany. Ze względu na różnorodność i ilość przedmiotów znalezionych w grobie 149 jest on najokazalej wyposażony ze wszystkich pochówków odkrytych na cmentarzysku (Purowski 2024).
Przedstawienie zabytków odkrytych w grobie 149 – górne zdjęcie (fot. K. Krajczy) oraz cyfrowa rekonstrukcja opracowana przez M. Osiadacza (Purowski 2024)
Zabytki można oglądać przez cały sierpień na wystawie czasowej Strzał w dziesiątkę. Zbiory Muzeum w dziesięciu odsłonach przygotowanej z okazji jubileuszu 125-lecia Muzeum Śląska Opolskiego.
Opracował Łukasz Urman
Zobacz inne aktualności
