Przejdź do menu Przejdź do treści Przejdź do stopki

Zabytek sierpnia - Gramofon tubowy HMV

5 sierpnia 2022 Zabytek miesiąca
Nieodłącznym elementem wyposażenia mieszkań zamożnego mieszczaństwa na początku XX wieku był charakterystyczny gramofon z wielką tubą (przestarzałe określenie „patefon” odnosi się do pokrewnej konstrukcji, która wyszła jednak z użycia po I wojnie światowej).

Gramofon His Master's VoiceOpracowana w Ameryce konstrukcja niemieckiego emigranta Emila Berlinera pochodzi z 1889 roku, zawrotną karierę zrobiła jednak dopiero w dwudziestym stuleciu. Urządzenie do odtwarzania dźwięku z płaskich okrągłych płyt zastąpiło wcześniejszy fonograf Thomasa Alvy Edisona (pierwsze w historii urządzenie tego rodzaju). Płyty gramofonowe zrobiły zawrotną i długotrwałą karierę, która trwała praktycznie przez ponad sto lat. Urządzenia do ich odtwarzania produkowane były przez firmy produkujące płyty. W Europie największą i najstarszą była brytyjska Gramophone Company, funkcjonująca na międzynarodowym rynku jako HMV t.j. His Master’s Voice (od 1931 roku kontynuowała działalność jako EMI czyli Electric and Musical Industries).

Posiadamy w zbiorach jej produkt, gramofon z bardzo charakterystycznym znakiem firmowym, przedstawiającym psa (foksteriera)zasłuchanego w dźwięki wydobywające się z tuby gramofonu czyli w „Głos Jego Pana”. To jeden z najlepiej znanych znaków reklamowych. Pochodzi z obrazu mało znanego francuskiego malarza Francisa Barrauda, prawa do wizerunku zakupione zostały przez firmę.Logo His Master's Voice

Egzemplarz gramofonu wyprodukowano prawdopodobnie dopiero w latach 20. XX wieku. Miejsce produkcji trudno ustalić, HMV posiadała liczne zakłady w całej Europie.

Opis obiektu

Skrzynka gramofonu drewniana, politurowana, z metalowym talerzem na płytę, wyposażona jest w korbkę do uruchomienia silnika sprężynowego (przy talerzu znajduje się hamulec i regulator szybkości obrotów); na przedniej ściance skrzynki widoczny wspomniany znak firmowy. Mosiężne ramię gramofonu z membraną w stalowym okrągłym pudełku i metalową igłą, zdobione jest secesyjnymi motywami. Tuba z lekkiej blachy mosiężnej ma średnicę 43 cm i daje się łatwo zdjąć z ramienia. Uzupełnieniem urządzenia jest okrągły drewniany stolik.

Wymiary: 68 cm x 35 cm x 35 cm (wysokość wraz ze stolikiem wynosi 133 cm), ciężar gramofonu bez stolika wynosi 6,4 kg; numer inwentarzowy: MŚO-H-5700; obiekt zakupiono do zbiorów w 2010 roku od prywatnego oferenta.

Przygotował: Witold Garbal - Kierownik Działu Historycznego
Fot. MG

Igła w gramofonie His Master's Voice

Zobacz inne aktualności

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich - zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.