Zabytek miesiąca czerwca. Rzeźba „Powrót do natury” Autor: Jarosław Furgała

Dziedziną sztuki, która dominowała w jego twórczości była rzeźba w drewnie. Operował prostą formą, a tematyka jego prac koncentrowała się wokół wydarzeń historycznych, społecznych oraz związanych z życiem codziennym.

Od 1973 r. był zapraszany na niemal wszystkie konkursy sztuki ludowej - regionalne i ogólnopolskie. W 1990 r. został laureatem prestiżowej Nagrody im. Oskara Kolberga, przyznawanej przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.

O swojej twórczości artysta mówił: „Rzeźba w drewnie jest dopełnieniem mojego życia. Jest też radością i modlitwą, a także podzięką złożoną przyrodzie za to, że pozwala żyć, daje światło i powietrze. Moje rzeźbienie wynika również z potrzeby zdobienia i jest bezpośrednim odzwierciedleniem własnych upodobań. Nie mogę bez tego żyć. Jestem uzależniony od materiału i dłuta. Muszę tworzyć do końca życia.”

 [cyt. za: Żywoty twórcze Jarosława Furgały, red. Marta Derejczyk, Piotr Zubowski, Lubaczów 2025] 

W latach 1945-2020 J. Furgała  mieszkał na Dolnym Śląsku.

Rzeźba, która jest prezentowana jako zabytek miesiąca czerwca powstała w niewielkiej, typowo rolniczej wsi Jaworów, pow. strzeliński, gm. Wiązów, gdzie artysta żył i tworzył w otoczeniu natury.

Rzeźba jest pełnoplastyczna, figuralna, przeznaczona do oglądania z wszystkich stron. 

Grupa 10 gęsi, ukazana jedynie w partii szyi i głowy, uchwycona została w jednym, szczególnym, realistycznym momencie, kiedy ptaki wyłaniają się z roślinności, przylegając do siebie i spoglądając w jednym kierunku. 

Furgała niektóre ze swoich rzeźb uważał za symbole alegoryczne. Nadawał im wówczas tytuły odwołujące się do pojęć lub idei, które chciał zobrazować. Należał również do tych artystów naiwnych, którzy mówili o niektórych swoich dziełach, że ukazują momenty „stawania się’’, „bycia w drodze do…”, „przechodzenia ze stanu w stan”, co pozwalało im na przetwarzanie pojęć abstrakcyjnych w formy rzeźbiarskie.

Idea powrotu do natury została przez artystę przetransponowana na język rzeźby za pomocą stada gęsi, którym nadał znaczenie symboliczne, odzwierciedlone w umieszczonym na rzeźbie liściu z napisem-tytułem.

Najbardziej znane odniesienia znaczeniowe przypisywane gęsiom to opiekuńczość, wspólnota, współdziałanie, czystość, odrodzenie przyrody połączone z cyklem solarnym. 

Tytuł rzeźby podkreśla związek jej tematu z naturą i sielskością. 

Jarosław Furgała

Rzeźba „Powrót do natury”

drewno polichromowane

Wymiary: wys. 66 cm, szer. 62 cm, głęb. 40 cm

Jaworów, lata 90-te XX w.

Zbiory etnograficzne Muzeum Śląska Opolskiego

Numer inwentarza MŚO-E-2662