Skarb 10 miedzianych siekier odkryty na stanowisku nr 25 w Kietrzu

.

            Podczas drugiego sezonu ratowniczych badań wykopaliskowych na stanowisku nr 25 w Kietrzu (pow. głubczycki), które łączyły się z budową osiedla mieszkaniowego, skoncentrowano się na osadzie z okresu neolitu i początku epoki brązu. W 1980 r. kierownikiem badań był Stefan Łęczycki. Przebadano łącznie 500 m bieżących wykopu, co zaowocowało odkryciem 19 nowych obiektów, z których 17 powiązano z kulturą pucharów lejkowatych, natomiast 2 reprezentowały kulturę Chłopice-Vesele. W wykopie, który ograniczał osiedle od strony północnej, zaobserwowano znaczne zagęszczenie obiektów oraz wystąpienie warstwy kulturowej o dużej zawartości śladów spalenizny. Była to centralna część osady znajdująca się na kulminacji wzniesienia. Pod warstwą odkryto 12 obiektów, które zostały zniszczone przez pożar. Na szczególną uwagę zasługuje zespół obiektów nr 110-113 i 118, który najprawdopodobniej był pozostałością po zagrodzie mieszkalnej, składającej się z budynku mieszkalnego (ob. 111 i 112), spichlerza-piwnicy (ob. 113) oraz jam odpadkowych (ob. 110 i 118).

            W warstwach spągowych obiektu nr 113 stwierdzono rumowisko ceramiki, z której większość pochodziła z naczyń zasobowych. Znaleziono również materiał krzemienny w postaci gotowych wyrobów, prefabrykatów oraz odpadów produkcyjnych. Prócz tego odkryto bogaty inwentarz tkacki składający się z przęślików i ciężarków tkackich. Natomiast na dnie znaleziono kilka rozbitych kamieni żarnowych. Przy wejściu do piwniczki znajdującej się w obiekcie 113 stało naczynie, w którym odkryto skarb 10 miedzianych siekier.  

            Skarb 10 miedzianych siekier (nr inwentarzowy: MŚO-A-126/15-24) można zaliczyć do klasy płaskich siekier eneolitycznych, z których dwie reprezentują typ Bytyń A, natomiast pozostałe okazy należy przyporządkować do typu Vinča. Siekiery nie ucierpiały w czasie pożaru, ale wysoka temperatura spowodowała spieczenie niektórych egzemplarzy, co można zauważyć na ich powierzchni. Poprzez analizę mikrostruktury stwierdzono zastosowanie techniki przeróbki plastycznej. Siekiery po odlaniu były poddawane obróbce plastycznej, najprawdopodobniej przekute na zimno, a następnie wyżarzane. Proces ten pozwolił na skorygowanie kształtu odlewów i zniesienie niektórych wad odlewniczych. Jeden egzemplarz został złamany, co najprawdopodobniej było efektem próby przekuwania ostrza. Pozostały materiał archeologiczny znaleziony w obiekcie nr 113 pozwala przyporządkować skarb do kultury pucharów lejkowatych i datować go na lata 3700-3400 p.n.e. 

            Skarb można zobaczyć na stałej wystawie „ Pradzieje i wczesne średniowiecze Opolszczyzny” w Muzeum Śląska Opolskiego w Opolu.

Tekst: Ł.Urman
Foto: M. Mackiewcz