DZIAŁ ETNOGRAFICZNY

Dział Etnograficzny zajmuje się dokumentowaniem kultury materialnej, społecznej i duchowej mieszkańców Śląska, zwłaszcza historycznego Śląska Opolskiego, ze szczególnym uwzględnieniem mieszkańców wsi w okresie od uwłaszczenia (poł. XIX w.) po czasy niemal współczesne. Zakres badań i gromadzonych zbiorów obejmuje zarówno tzw. ludność rodzimą, jak i tę przybyłą na Śląsk w wyniku migracji ludności po II wojnie światowej.

Zgromadziliśmy ponad 5000 przedmiotów. Najwięcej z zakresu podstawowych zajęć ludności; rolnictwa, hodowli oraz różnych rzemiosł. Posiadamy duży zbiór mebli ludowych i innych przedmiotów stanowiących wyposażenie wnętrza mieszkalnego, w tym kilkadziesiąt malowanych skrzyń wiannych (posagowych). Ponad 1/3 kolekcji Działu Etnograficznego to zbiór elementów ubioru i stroju mieszkańców wsi, w tym prawie dwieście różnego typu i rodzaju czepców. Posiadamy egzemplarze charakterystycznych dla Opolszczyzny wełnianych spódnic „mazelonek” oraz oleskich „buroków”. Unikatowym przedmiotem jest XIX-wieczny strój nyski, wykonany z tkaniny jedwabnej, tak jak watowane kaftany „spencery”

W zakresie tzw. sztuki ludowej zgromadzono liczne obrazy, oleodruki oraz XIX-wieczne rzeźby o charakterze sakralnym. Szczególnie cenny jest zbiór obrazków na szkle. Współczesna plastyka to prace twórców nieprofesjonalnych między innymi Jana Kaweckiego, Stanisława Majewskiego czy Eugeniusz Marca oraz prawie 400 sztuk opolskiej porcelany malowanej. Licznie reprezentowana jest plastyka obrzędowa, w tym duży zbiór zdobionych jaj wielkanocnych.

Do kolekcji Działu należy bogaty materiał archiwalny: nagrania fonograficzne i dokumentacja zdjęciowa, w tym zbiór starej fotografii.

W ramach działalności naukowej zajmujemy się problematyką ludności przesiedlonej na Opolszczyznę po II wojnie światowej, szczególnie dokumentowaniem losów i kultury dawnych mieszkańców Kresów Wschodnich. Utworzyliśmy bazę danych, gromadzącą ponad 84 tysiące informacji o miejscu pochodzenia i osiedlenia się na terenie województwa opolskiego. (Zostały one opublikowane w 2. części XVIII tomu „Opolskiego Rocznika Muzealnego”).

Dział posiada cyfrowy katalog zbiorów i fotografii dokumentalnej. Następnym etapem będzie digitalizacja zbiorów fonograficznych.

W dziedzinie wystawienniczej Dział Etnograficzny realizuje cykl ekspozycji pod wspólną nazwą „Byłem tu…”, w którym prezentowana jest obecność Ślązaków na różnych kontynentach świata.

Pracownicy działu:
Małgorzata Goc – starszy kustosz, kierownik Działu Etnograficznego
Piotr Grzelak – kustosz

e-mail: etnografia@muzeum.opole.pl
tel. (77) 44 31 760